in

Kesan Guna Tanah Terhadap Alam Sekitar

Berikut dikongsikan panduan dalam menyiapkan tugasan kerja kursus Geografi PT3 berkaitan dengan kajian peta tentang guna tanah. Perkara yang perlu dimasukkan dalan kajian peta ini adalah kesan guna tanah terhadap alam sekitar. Keperluan kegunaan guna tanah di sesuatu kawasan seperti perumahan, perindustrian, jalan raya dan sebagainya sentiasa berubah mengikut perkembangan semasa yang berdasarkan kepada keperluan asas aktiviti manusia di dalam kehidupan.

Perubahan guna tanah akan memberi kesan negatif yang timbul khususnya terhadap pencemaran alam sekitar seperti masalah pencemaran udara, pencemaran air, pencemaran bunyi dan sebagainya. Keadaan mungkin lebih serius khususnya di kawasan bandar yang pesat membangun apabila berlakunya masalah perubahan iklim bandar, hujan asid, pulau haba sehingga berlakunya
peningkatan terhadap suhu dan memberi gangguan kepada kehidupan manusia.

Kesan Guna Tanah Terhadap Alam Sekitar geografi pt3

Kesan Guna Tanah Terhadap Alam Sekitar (Perindustrian, Pertanian, Pembinaan Jalan Raya, Perlombongan)

Guna tanah didefinasikan sebagai kepelbagaian aktiviti yang dijalankan oleh manusia untuk mengubah landskap ruang tanah tersebut termasuklah aktiviti perburuan dan pembajakan.

‘Guna Tanah’ sering digunakan untuk merujuk kepada penggunaan yang berbeza jenis tanah dalam satu kawasan pengezonan. Ianya juga merujuk kepada penggunaan melalui aktiviti manusia ke atas tanah. Guna tanah melibatkan pengurusan dan pengubahsuaian alam semula jadi. Atau hutan belantara kepada produk alam bina seperti padang, padang rumput dan penempatan.

Guna tanah boleh diklasifikasikan kepada bentuk aktiviti seperti perindustrian, perumahan, bandar, institusi dan sebagainya. Pembangunan merupakan satu proses atau usaha untuk memodenkan sesebuah kawasan yang sedang membangun atau mundur serta meningkatkan taraf hidup penduduk ke tahap yang lebih lebih baik. Berikut adalah diantara kesan guna tanah terhadap alam sekitar mengikut jenis guna tanah.

1) Pembinaan Jalan Raya

Untuk memudahkan urusan perjalan dan penghantaran, perhubungan jalan raya di sesuat kawasan perlu di naik taraf, Namun ianya memberi kesan kepada alam sekitar.

Pembinaan jalan raya di kawasan lereng bukit akan menyebabkan berlaku hakisan tanah dan tanah runtuh. Tanih yang terhakis akan mendap di dasar sungai menyebabkan dasar sungai cetek dan tercemar

2) Kesan Perlombongan

Aktiviti perlombongan kini semakin kurang susulan status negara yang ke arah perindustrian, Kesan akibat aktiviti perlombongan terhadap alam sekitar adalah :-

  1. Mengancam habitat flora dan fauna
  2. Menjejaskan kualiti air
  3. Mengancam hidupan akuatik
  4. Kesuburan tanah berkurangan. Tanah kurang sesuai untuk aktiviti pertanian
  5. Tinggalan kawasan-kawasan perlombongan membentuk lekukan,kolam dan tasik

Selain itu, perlombongan bauksit yang pernah kecoh di Pahang dahulu akan menyebakan kesan berikut :-

  • Pencemaran udara dan air serta menimbulkan masalah kesihatan di kalangan masyarakat sekitar.
  • Menimbulkan masalah lalu lintas apabila lori yang mengangkut bahan sering mengisi muatan secara berlebihan sehingga berlaku tumpahan di atas jalan raya dan juga mengenai kenderaan lain
  • Jalan menjadi berdebu pada musim panas dan berselut pada musim hujan
  • Kandungan dalam debu merah bauksit yang bahaya adalah aluminium hidroksida yang boleh menyebabkan pedih hidung, batuk-batuk serta kulit mengalami kemerahan, mengelupas dan gatal mata

3) Kesan Kegiatan Pertanian Terhadap Alam Sekitar

Berikut diantara kesan aktiviti pertanian yang menjejaskan alam sekitar :-

  • a) Pencemaran udara dan jerebu : Melibatkan pembakaran terbuka untuk penyediaan tapak pertanian. Contoh – ladang tebu, pembakaran jerami padi, tapak pertanian pindah. Kejadian ini  meningkaatkan bacaan IPU di sesuatu kawasan.
  • b) Pencemaran air, tanah dan udara : Disebabkan oleh penyemburan racun serangga, penggunaan baja kimia yang menyebabkan berlakunya hujan asid pada skala yang kecil. Racun serangga dan baja kimia menyebabkan pencemaran air yang sekaligus mengancam hidupan akuatik
  • c) Hakisan tanah/ tanah runtuh : Tanaman tanpa tutup bumi menyebabkan lumpur di bawa ke sungai yang menjadikan sungai tercemar dan cetek
  • d) Ketidak seimbangan nutrient dalam tanah disebabkan oleh tanaman tunggal dan tanaman ulangan berterusan tanpa merehatkan tanah dan pembajakan yang berterusan. Tanaman sejenis menyebabkan beberapa jenis mineral tanah digunakan secara intensif oleh tumbuhan berkenaan dan tanah hilang kesuburan dengan cepat
  • e) Tebus guna tanah di kawsan paya/ wetland untuk kegiatan pertaanian merosakkan ekosistem akuatik dan mempecepatkan hakisan pantai kerana tiada pokok kayu bakau di zon penampan hakisan ombak
  • f) Perubahan suhu mikro atau pemanasan setempat : Gangguan terhadap proses sejat peluhan tumbuhan menyebabkan peratus kelembapan udara menurun. Udara bersifat kering dan persekitaran udara terdedah kepada bahang matahari secara langsung tanpa ditapis dan diserap oleh kanopi kesannya indeks suhu setempat meningkat.
  • g) Kemusnahan sumber alam : Kepelbagaian bio diversity /sumberbiologi seperti pelbagai spesies flora dan fauna diancam kepupusan. Ianya memusnahan ekosistem seperti rantaian makanan dan habitat semula jadi yang dijadikan tapak pertanian.
  • h) Perubahan landskap secara ketara seperti hutan semula jadi menjadi hutan tanaman, hutan primer bertukar menjadi hutan sekunder dan permukaan tanah yang tergondol
  • i) Mengganggu kestabilan kitaran hidrologi : Penggunaan hutan untuk dijadikan tapak pertanian telah mengurangkan proses transpirasi tumbuhan menyebabkan kehilangan kawsan tadahan air, mengurangkankadar susupan, storan dan edaran air tanah dan seterusnya menejejaskan sumber air kepada sungai, paya tasik dan sebagainya

4) Kesan Pembangunan Perindustrian Ke Atas Alam Sekitar

Aktiviti perindustrian/ kilang juga menyumbang kepada pencemaran terhadap alam sekitar seperti berikut :-

a) Pencemaran Air

  • Disebabkan oleh pembuangan bahan sisa kilang getah / kelapa sawit ke dalam sungai.
  • Pembuangan bahan-bahan kimia dan sisa toksid yang merbahaya kepada manusia dan hidupan lain, menyebabkan pertambahan bahan organik secara langsung kurangkan bekalan oksigen – hidupan air terancam dan mati
  • Berlakunya wabak penyakit dan mengancam kesihatan pengguna.

b) Pencemaran Udara

  • Asap dan gas beracun daripada kilang dilepaskan ke udara
  • Hasil aktiviti kilang simen, kilang papan, kilang memecah batu mengeluarkan habuk
  • Kilang getah getah dan kelapa sawit keluarkan bau busuk.

c) Pencemaran Bunyi

Daripada jentera dan kenderaan di kilang.

d) Pencemaran Darat

  • Pembuangan sampah-sarap secara berleluasa menyebabkan longkang dan parit tersumbat
  • Banjir kilat
  • Pembukaan kawasan perindustrian, perumahan, jalan raya juga akibatkan masalah hakisan tanah

5) Kesan Perikanan Terhadap Alam Sekitar

Aktiviti perikanan yang tidak dikawal akan menyebabkan :-

  • a) Pencemaran air : khususnya air laut di kawasan sekitar pelabuhan perikanan akibat pembuangan sisa-sisa ikan yang tidak diperlukan, pembersihan bot, sisa domestik dan tumpahan minyak bot. Akibatnya , permukaan air laut diliputi oleh minyak. Pancaran cahaya matahari tidak sampai ke dasar laut. Plankton tidak membiak. Bekalan makanan ikan kurang. Ikan mati. Bekalan ikan pupus.
  • b) Kemusnahan ekosistem paya bakau : pembinaan kolam merinkultur di kawasan hutan paya bakau di zon pinggir pantai menyebabkan hidupan asal seperti ketam, lokan, ikan tebakul dan pelbagai spesis burung akan turut musnah. Rantaian makanan yang terganggu akan menjejaskan ekosistem muara dan sekaligus akan mengurangkan kadar populasi asal hutan paya bakau berkenaan.
  • c) Kepupusan hidupan akuatik : tangkapan ikan yang berlebihan dan tanpa kawalan terutamanya apabila menggunakan pukat tunda di kawasan laut dalam boleh menyebabkan bekalan ikan terhad. Di kawasan pinggir pantai, aktiviti menuba (menggunakan racun) dan penggunaan kuasa letrik di kawasan paya, kolam, tasik dan sungai menyebabkan kemusnahan ikan yang masih kecil. Akibatnya, bekalan ikan masa depan akan pupus.

6) Kesan Aktiviti Pelancongan Ke Atas Persekitaran Fizikal

Aktiviti pelancongan yang tidak dikawal akan menyebabkan :-

  • a) Kemusnahan kawasan hutan : Aktiviti pelancongan seperti pembukaan tasik buatan seperti pembinaan Tasik Kenyir di Terengganu akan memberikan impak yang besar kepada persekitaran fizikal. Kemusnahan kawasan hutan menyebabkan sebahagian kawasan hutan ditenggelami air. Banyak habitat dan tumbuhan di kawasan tersebut musnah. Sistem saliran juga tercemar akibat pembuangan sisa makanan dan sampah sarap. Kesan pembinaan kawasan pelancongan juga menjadikan tumbuhan seperti pokok-pokok kayu balak yang telah hidup bertahun lamanya ditebang. Keadaan ini telah mengubah persekitaran geografi di kenyir yang dahulunya merupakan kawasan hutan tebal dengan kepelbagaian tumbuhan, tetapi kini semuanya telah musnah. Oleh sebab itu, banyak khazanah-khazanah semula jadi yang bernilai hilang kerana penerokaan oleh manusia.
  • b) Pencemaran Air : Aktiviti pelancongan yang berhampiran dengan kawasan perairan seperti pantai dan pulau juga akan memberi impak terhadap kualiti air. Pelepasan sisa kumbahan daripada hotel, resort dan chalet ke laut akan menyebabkan air laut tercemar. Selain itu, pencemaran air juga berlaku apabila sampah sarap dibuang oleh pelancong ke pantai. Peningkatan jumlah pelancong melancong ke tempat peranginan ini akan meningkatkan jumlah sampah yang dibuang.
  • c) Pencemaran udara

    • Perkembangan sektor perkhidmatan pengangkutan seperti bas dan teksi di kawasan yang ramai pelancong menjadi faktor utama. Asap kenderaan dalam kuantiti yang banyak boleh menyebabkan udara tercemar. Selain itu, akan mewujudkan masalah pencemaran udara. Peningkatan kepada pengeluaran penggunaan perkhidmatan ini boleh membawa kepada penipisan lapisan ozon. Apabila aktiviti ini berterusan lama-kelamaan akan memberi impak yang besar kepada kesan rumah hijau.
  • d) Kerosakan Ekologi : Aktiviti pelancongan di kawasan tanah tinggi biasanya memberi gangguan kepada kerosakan ekologi seperti kawasan tanah dan air serta habitat dan haiwan. Aktiviti guna tanah untuk pembinaan tapak rekreasi dan kemudahan infrastruktur menyebabkan sebahagian kawasan hutan diterokai dan bukit-bukit ditarah untuk membina tapak peranginan antaranya. Keadaan ini akan membawa kesan kepada struktur tanah di kawasan tersebut.
  • e) Masalah hakisan dan tanah runtuh : Aktiviti pelancongan juga boleh menyebabkan berlakunya hakisan tanih. Hakisan tanih berlaku akibat daripada aktiviti seperti peneresan dan perataan cerun bukit untuk membina kawasan peranginan dan kemudahan. Aktiviti yang dijalankan tanpa mengikut spesifikasi yang betul boleh mengakibatkan kepada berlakunya peningkatan kadar hakisan.

7) Kesan Petempatan Terhadap Alam Sekitar

Kemerosotoan Kualiti Alam Sekitar

1. Peningkatan suhu

  • a) Peningkatan suhu di bandar dikenali sebagai fenomena pulau haba bandar.
  • b) Peningkatan suhu disebabkan pembebasan gas karbon monoksida oleh kenderaan bermotor yang mmpunyai daya serap haba yang tinggi, kekurangan kawasan hijau untuk menyerap gas karbon dioksida.
  • c) Pertambahan gas karbon dioksida menyebabkan kadar penyerapan bahangan matahari semakin tinggi di kawasan bandar.
  • d) Penurapan permukaan bumi dan bahan binaan bndar yang terdiri daripada simen dan konkrit mmpunyai daya serap haba yang tinggi.
  • e) Pembinaan bangunan yang sgt rapat antara satu sama lain menyebabkan haba terperangkap di celah-celah bangunan dan seterusnya memanaskan permukaan bandar.

2. Hakisan

  • a) Pemotongan bukit dan pembersihan hutan di lereng-lereng bukit untuk tujuan petempatan menyebabkan berlakunya masalah hakisn tanah
  • b) Penebangan hutan akan mengurangkan proses resapan air ke dalam tanah dan meningkatkan larian air di permukaan bumi. Peningkatan aliran air permukaan menghasilkan pelbagai jenis hakisan di permukaan cerun seperti hakisan beralur dan hakisan tidak beralur

3. Tanah runtuh

  • a) Penebangan hutan untu membina kawasan perumahan juga mnyebabkan kejadian tanah runtuh.
  • b) Penebangan hutan akn melonggarkan struktur tanah dan mendedahkan permukaan bumi secara langsung kepada hujan
  • c) Tanah runtuh terjadi apabila hujan yang turun bertindak sebagai pelincir dan pemberat

4. Banjir kilat

  • a) Banjir kilat adalah limpahan air di bandar yang berlaku secara mendadak akibat curahan hujan yang lebat dan surut dalam jangka masa yang singkat
  • b) Faktor yg menyumbang kepada kejadian banjir kilat seperti pembuangan sampah sarap oleh penduduk menyebabkan sistem saliran tersumbat.

5. Kepupusan kepelbagaian biologi

  • a) Kepelbagaian biologi ialah kepelbagaian spesies haiwan dan tumbuhan yang hidup di dalam sesebuah ekosistem
  • b) Kemusnahan kepelbagaian biologi berlaku apabila hutan di kawasan pinggir bandar ditebang untuk dijadikan kawasan petempatan.
  • c) Penebangan hutan memusnahkn habitat haiwan dan menganggu rantaian yg terdapat di dlm ekosistem hutan

6) Pencemaran udara/ air/ bunyi/ bau

  • a) Pencemaran udara di petempatan berpunca daripada pelepasan asap kenderaan, pembangunan industri dan penggunaan bahan api yg tidak mesra alam.
  • b) Pencemaran air berlaku terhadap sungai, muara, pelabuhan, air bawah tanah dan air hujan (hujan asid). Ianya berpunca daripada pembuangan sisa domestik/ perumahan oleh penduduk bandar, sisa kumbahan dan sisa kilang ke dalam sumber air.
    c) Pencemaran bunyi – Aktiviti manusia yang makin bertambah di kawasan petempatan telah menjana paras bunyi hingar (bunyi bising)
  • d) Pencemaran bau – berpunca daripada buangan sisa pepejal seperti sampah dan air sampah). Pertambahan penduduk dalam kawasan bandar menghasilkan kuantiti buangan sisa pepejal yang sangat tinggi

8) Kesan Pembinaan Terhadap Alam Sekitar

Aktiviti pembinaan sememangnya memberi kesan terhadap alam sekitar. Kesan aktiviti pembinaan dapat dibahagikan kepada dua iaitu kesan terhadap alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia.

a) Kesan Terhadap Alam Sekitar Fizikal

  • Kepupusan flora dan fauna
  • Hakisan Tanah
  • Banjir
  • Pencemaran Air
  • Pencemaran Udara dan Bunyi
  • Peningkatan suhu

b) Kesan Terhadap Manusia

  • Kesihatan
  • Keselamatan penduduk

9) Kesan Aktiviti Perniagaan Kepada Alam Sekitar

Impak aktiviti perniagaan :-

a) Mengubah lanskap

  • Penggondolan bukit untuk aktiviti pembinaan kedai-kedai
  • Paya ditimbus untuk dijadikan tapak pembinaan perniagaan

b) Pencemaran tanah

  • Pengurusan pembuangan yang tidak sistematik. Sampah sarap dibiar bersepah di atas permukaan tanah
  • Pembuangan sisa pepejal telah menyebabkan berlakunya pencemaran tanah

c) Proses penyahutanan

Kawasan hutan ditarah untuk membina pusat membeli-belah dan medan perniagaan

d) Kepupusan flora dan fauna

  • Habitat haiwan musnah
  • Haiwan yang bergantung kepada flora pupus
  • Ekosistem akuatik terganggu kerana tercemar dengan sisa buangan pembinaan dan juga sampah sarap dari aktiviti perniagaan

e) Sistem Atmosfera

  • Penipisan lapisan ozon
  • Proses pembinaan kedai menyebabkan debu berterbangan di udara
  • Penggunaan bahan yang mengandungi CFC di dalam premis perniagaan.
  • Proses pembinaan kedai menyebabkan berlakunya pencemaran udara
  • Pencemaran air
  • Pengurusan sistem pepejal yang tidak sistematik
  • Penggunaan bahan detergent dan bahan pencuci
  • Pembuangan sisa pepejal ke dalam sungai

10) Kesan Guna Tanah Pengangkutan Kepada Alam Sekitar

a) Pencemaran udara

  • Pertambahan kenderaan di kawasan bandar akan menghasilkan pencemaran udara terhadap kawasan tersebut. Karbon monoxida yang keluar dari kenderaan akan menyebabkan udara tercemar

b) Pencemaran Bunyi

  • Dengan pertambahan kenderaan di kawasan bandar, ianya akan menghasilkan bunyi yang bising sekaligus mewujudkan pencemaran bunyi di bandar. Penduduk yang tinggal berhampiran dengan jalan raya utama dan lebuh raya selalu mengalami keadaan yang bising dan ketenteraman emosi mereka akan terganggu.

c) Perubahan Landskap

Pembinaan sistem pengangkutan akan mengubah landskap fizikal sesuatu kawasan. Pembinaan lebuh raya atau pelebaran jalan raya akan menyebabkan cerun bukit dipotong dan hutan-hutan ditebang dengan banyaknya. Jika tanpa kawalan, projek pemotongan dan menarah bukit boleh menyebabkan kejadian hakisan ke atas cerun. Apabila berlaku hujan lebat, air hujan boleh melonggarkan tanah dan menyebabkan berlakunya tanah runtuh

  • Kesan lain adalah kemalangan jalan raya, kejadian hakisan serta tanah runtuh dan tanah mendap.

11) Kesan Pembandaran

a) Kesesakan Lalu Lintas/ Banjir Kilat

Traffic jam di bandar terutama ketika waktu puncak, iaitu semasa penduduk pergi dan pulang dari kerja. Keadaan ini akan diburukkan lagi apabila berlakunya banjir kilat

b) Pencemaran Udara/ Bunyi/ Air

  • Jumlah kenderaan yang semakin bertambah telah menyebabkan pencemaran udara dan pencemaran bunyi berlaku.
  • Gas-gas seperti karbon dioksida, karbon monoksida, sulfur oksida, hidrokarbon dan nitrogen oksida yang dibebaskan daripada kenderaan telah menyebabkan berlakunya pencemaran udara di bandar. Gas yang dibebaskan ke udara ini bukan sahaja mencemarkan udara malahan akan memburukkan lagi fenomena pulau haba yang berlaku di bandar kesan daripada peningkatan suhu yang berlaku di udara.
  • Jumlah kenderaan yang terlalu banyak di jalan raya akan menghasilkan bunyi bising sehingga mengakibatkan pencemaran bunyi berlaku terutama kepada mereka yang tinggal berhampiran dengan jalanraya atau lebuh raya.
  • Pencemaran air juga berlaku disebabkan oleh pembuangan sisa domestik dan pembuangan sisa kilang ke sungai. Pertambahan jumlah penduduk dan peningkatan jumlah kilang akan memburukkan lagi keadaan ini.

c) Kawasan Setinggan

Kesan negatif yang paling ketara akibat proses pembandaran yang berlaku. Masalah petempatan setinggan yang wujud di kawasan bandar disebabkan oleh:

  • 1) Jumlah rumah yang tidak mencukupi
  • 2) Kadar sewa rumah yang terlalu tinggi
  • 3) Harga rumah dan tanah yang tinggi

Penduduk yang tidak mampu memiliki rumah mengambil jalan mudah dengan mendirikan petempatan di atas tanah-tanah kerajaan dan persendirian serta di kawasan tebing sungai dan di sepanjang landasan kereta api

Semoga perkongsian Kesan Guna Tanah Terhadap Alam Sekitar boleh dijadikan panduan buat pelajar. Moga langkah kerajaan dalam membendung pencemaran alam sekitar berjaya.

Tinggalkan Balasan

Alamat e-mel anda tidak akan disiarkan. Medan diperlukan ditanda dengan *

Peta Lakar Cara Melukis Dan Mentafsir Peta

Peta Lakar Cara Melukis Dan Mentafsir Peta

Jenis Guna Tanah Di Kawasan Kajian

Jenis Guna Tanah Di Kawasan Kajian